Pedagogika mobilności

    50

     


    W XXI wieku mobilność człowieka to nie tylko podróże turystyczne i emigracja zarobkowa. Coraz częściej powinniśmy chyba myśleć o wszelkich niekorporalnych formach przemieszczania się, które albo zapewnią gatunkowi ludzkiemu przetrwanie, albo będą jego łabędzim śpiewem.

    Jak pisze Marcin Choczyński, jeden z auto­rów niniejszego numeru, „(…) współczesna per­spektywa mobilności w naukach społecznych odnosi się przede wszystkim do dostępności i sie­ciowości, czyli dwóch stanów rzeczy wyrażających brak przywiązania do konkretnego, określonego fizycznie miejsca”. Żyjemy zatem w świecie nie­ustannej mobilności, napędzanej dzięki cyfrowym technologiom, które sprawiają, że nie tylko czło­wiek może się przemieszczać. Ruchliwe są dzisiaj wszelkie wytwory naszej działalności: informacje, obrazy, dźwięki, wyniki badań, poglądy, a nawet śmieci, które krążą w ekosystemach. Trzeba chyba przystać na taki stan rzeczy i zaakceptować fakt, iż współczesna cywilizacja mobilnością stoi, o czym pisali u progu obecnego stulecia tacy socjologowie, jak Zygmunt Bauman czy John Urry. Ten drugi naukowiec zainspirował hasło przewodnie nowego zeszytu „Refleksji”: pedagogika mobilności stano­wi bezpośrednie nawiązanie do tytułu klasycznej już pracy pod tytułem Socjologia mobilności.

    Co to wszystko oznacza dla edukacji? Praw­dopodobnie jeszcze poważniejsze niż dotychczas zaangażowanie nowych technologii do procesu dydaktycznego. Narzędzia i kompetencje komuni­kacyjne zapewniły szkole funkcjonowanie podczas pandemii; być może będą także w jakimś stopniu re­medium w innych stanach wyjątkowych, jak wojny czy falami nadciągające katastrofy klimatyczne.

    Nie ma chyba jednak potrzeby snucia jedynie mrocznych wizji przyszłości. Prawda jest bowiem taka, że trudno przewidzieć, co czeka cywilizację w najbliższym czasie. Warto mieć nade wszystko nadzieję na lepsze jutro, w którym znajdzie się miejsce na rozmaite formy egzystencji: mobilnej i stacjonarnej, cyfrowej i analogowej, ludzkiej i posthumanistycznej.

    Sławomir Iwasiów
    redaktor prowadzący